« BibliotheekStage »

Tolerantie en verdraagzaamheid

Permalink 04/12/09 11:44, by christa, Categories: Algemeen

Dit jaar begon met een oproep tot tolerantie en verdraagzaamheid. Maar... hoe toleranter ik word, hoe meer anderen zich durven permitteren. Ik ben dus in feite steeds minder tolerant aan het worden. Ik haal een meisje wat voordringt bij de bus terug en vertel haar dat ze als laatste aan kwam en dat ze dus ons eerst moet laten instappen. Ik stap uit de tram en duw daarbij een jongen opzij die alvast in wilde stappen en zeg hem dat ie even moet wachten tot wij uitgestapt zijn. Ik vraag om een zitplaats in de bus of tram, omdat ik niet zo makkelijk een tijd kan staan. Ik raap rotzooi op straat op om het in een prullenbak te gooien en als ik zie dat iemand iets op de grond gooit, dan spreek ik hem aan. Ik bel de gemeente als er een stoplicht kapot is of als ik ergens groot vuil zie zwerven wat beter opgeruimd kan worden. Of als er losse stoeptegels zijn, waarover iemand kan struikelen.

Nee, ik ben geen opvoeder, ik zit niet in het onderwijs, ik probeer ook niet constant met een opgeheven vingertje door het leven te gaan. Ik probeer mensen alleen te wijzen op wat ik beschouw als normaal gedrag. Maar dan is er natuurlijk wel een probleem. Want mijn normen en waarden zijn geen universele waarheden. 't Zijn geen natuurwetten. Gedrag wat ik als normaal beschouw, wordt door anderen wellicht vreemd gevonden. Maar dan denk ik: hoe zou jij zelf behandeld willen worden? Zou 't niet fijn zijn als mensen je de kans geven uit te stappen, als iemand ziet dat je moe bent van een dag werk en vraagt of je misschien wilt zitten? Als iemand je even helpt om de wandelwagen in en uit de bus te halen?
Gedrag is aangeleerd. En dan meestal aangeleerd door het te kopiŽren van de mensen om je heen. Je ouders, je familie, wat je op straat ziet. En wat zie ik om me heen? Fietsers van alle leeftijden rijden zonder licht en ze denken dat stoplichten er niet voor hun zijn. Reactie van de overheid? Laten we dat maar 'gedogen'. Ik zie moeders met kleine kinderen oversteken bij oversteekplaatsen zonder op het rode licht te wachten. Diezelfde moeders die later in de auto zitten te schelden op iemand die oversteekt vlak voor hun auto terwijl hun licht op groen staat.

De rij voorbeelden is eindeloos. Met name de rij 'slechte' voorbeelden. En op die manier leren wij de mensen om ons heen om ons gedrag te kopiŽren. Fout gedrag. Asociaal gedrag in een omgeving waar we met velen op elkaars lip leven en waar een klein laagje voorkomendheid dat leven voor iedereen veel makkelijker zou maken. En we corrigeren dat gedrag niet of te weinig. Trouwens: als we het corrigeren, wijzen die anderen ons erop dat wij het ook fout doen. En ze hebben gelijk.

Goed gedrag begint dus bij jezelf. En bij intolerantie. Niet bij tolerantie. Niet bij gedogen. Niet bij 'zoeken naar de grenzen van wat kan'. Het feit dat het kan, wil nog niet zeggen dat je het dan ook maar moet doen. Ik kan van het dak van het Strijkijzer springen. Geen enkel probleem. Maar het feit dat het kan, wil nog niet zeggen dat ik dat dan ook maar doen moet. En zo is het met alles wat we doen.

En zo is het ook met alles wat we zeggen. Vrijheid van meningsuiting is een heel groot recht. En ik zal dat recht ook zo goed mogelijk verdedigen. Maar een recht is een recht. Geen plicht. Geen heilig moeten. Niemand verplicht je om al je gedachten uit te spreken. En nog minder om dat op een manier te doen die anderen kwetst.

Velen van ons zijn opgegroeid in een tijd dat alles moest kunnen. En nu komen we onszelf en ons eigen gedrag tegen in anderen en dat staat ons niet aan. Maar we hebben het ze zelf geleerd. Ze volgen ons voorbeeld. En stiekem denk ik: ze integreren. Dat willen we toch? Maar die 'ze' zijn niet alleen onze allochtone medeburgers. Autochtonen gedragen zich ook vaak op een manier dat het anderen ergert. We denken er niet bij na en we vinden dat het allemaal moet kunnen. Onze vrijheid immers? Maar vrijheid is niet alleen van jou. Jouw vrijheid houdt op, als je de mijne belemmert.

Goed gedrag begint bij jezelf. En als jij je goed gedraagt, heb je het recht om anderen op hun gedrag aan te spreken. Het wordt me allemaal niet in dank afgenomen. Het levert me vuile blikken en scheldwoorden op. Tot nu toe kwam het niet tot handtastelijkheden, maar ik ben wel op mijn hoede op zulke momenten. Maar als iedereen weer wat meer gaat opletten op wat hij zelf doet en anderen aanspreekt op wat niet acceptabel, niet prettig is als gedrag, dan wordt 2008 misschien een klein beetje plezieriger dan 2007.

Christa, januari 2008

No feedback yet

Een plekje waar ik al mijn columns kwijt kan, oud en nieuw. De meeste zijn columns die ik gemaakt heb voor Radio Discus.

Columns

Search

XML Feeds

free blog