Vijftig jaar Europa

50 jaar Europa, 50 jaar verdrag van Rome

25 maart was het vijftig jaar geleden dat in Rome het verdrag van Rome werd ondertekend. Het verdrag waarmee de Europese Economische Gemeenschap werd opgericht.

Pas onlangs vertelde Hendrik Vos, hoogleraar Europese politiek aan de universiteit van Gent, dat de ondertekenaars op dat moment niet het echte Verdrag van Rome ondertekenden, maar een document dat bestond uit 180 blanco bladzijden.

De periode die voorafging aan de geplande ondertekening was nogal hectisch en de problemen begonnen al bij het overbrengen van de ruwe teksten per trein van Brussel naar Rome. Achter de passagierstrein hing een goederenwagon waarin alle documenten werden getransporteerd. De Zwitserse spoorwegpolitie vond de goederenwagon verdacht en koppelde de wagon los. Pas in Italië zou blijken dat het verdrag in Zwitserland was achtergebleven.

De wagon kwam met vertraging aan in Rome, waar de onderhandelaars nog de laatste hand moesten leggen aan de teksten. Dat ging toen uiteraard nog heel ambachtelijk, zonder computers, en de teksten kwamen niet af. Tientallen bedienden werden uit Luxemburg overgebracht om mee te werken, maar ook dat bleek niet voldoende. Ten einde raad schakelden de onderhandelaars studenten in die aan de universiteit van Rome studeerden. Maar ook zij vertraagden het proces: ze gingen in staking omdat ze een hogere vergoeding wilden voor hun vertaal- en typwerk, aldus Vos. De ondertekening van het Verdrag van Rome kon evenwel niet worden uitgesteld. De datum lag vast. ‘De zaal was gereserveerd en er was een receptie gepland’, verduidelijkte de professor. De tekst belandde uiteindelijk op het nippertje bij de drukker, maar die miste de deadline. Op de plechtige ceremonie werden dus geen echte teksten maar blanco bladzijden ondertekend, aldus Vos.

Daar slaat je fantasie toch een beetje van op hol nietwaar? Want wat moest er in het document staan en wat staat er nu in? Is dat wel dezelfde tekst? Wat hadden ze er naderhand allemaal niet in kunnen zetten? Dat Europa een koninkrijk werd? Met bijvoorbeeld Charles de Gaulle als koning? En Frans als voertaal? Met alle respect voor de fransen ben ik wel blij dat dat niet is gebeurd!

Later hebben we in Europa nog allerlei andere verdragen gekregen, die allemaal de naam kregen van de stad waar ze ondertekend werden. Zo hebben we het verdrag van Nice, van Amsterdam, van Maastricht, van Lissabon. En al die namen hebben voor de insiders bepaalde betekenissen. Voor mijzelf, bij het ministerie van Economische zaken, is bijvoorbeeld voor het verdrag van Lissabon van belang. Het Lissabonakkoord is een actie- en ontwikkelingsplan voor de Europese unie tot 2010. Het is de bedoeling dat de EU in 2010 op economisch, sociologisch en ecologisch gebied aanzienlijke vooruitgang heeft geboekt en ik draag daar een piepklein steentje aan bij.

Christa, maart 2007