Koninginnedag

Koninginnedag heeft vandaag een gouden randje. We vieren vandaag dubbel feest, want het is niet alleen koninginnedag, het is ook vijfentwintig jaar geleden dat Beatrix die koningin werd. Bij zo'n feest hoort een royaal cadeau.

Maar dan komt er gelijk een probleem om de hoek kijken. Wim Sonneveld heeft er ooit al eens een mooie conference aan gewijd. De Stalmeester. Die wist wel raad met de cadeaus die Juliana kreeg bij het defilé. Die sodemieterde hij zelf even ongemerkt achter de rododendrons. Van die volstrekt nutteloze cadeaus. En alsof onze Majesteit onze cadeaus nodig heeft. Alsof ze niet de op één na rijkste vrouw ter wereld is.

Maar Beatrix doet gelukkig niet aan defilé's. Dus geen nutteloze cadeaus en geen rododendrons. Maar daar is het volgende op gevonden. Wij geven onze koningin bij voorkeur een 'nationaal cadeau'. We leggen hutje bij mutje met zijn 16 miljoenen en we geven gezamenlijk één cadeau. Liefst met een sprankelende TV-show van Jos Brink. Dat kost dan wel een paar centen, maar dan heb je ook wat.

Haar moeder en grootmoeder gingen haar voor met dit soort 'grootse gebaren'. Wilhelmina stichtte het naar haar genoemde Kankerfonds van het geld dat zij van het volk kreeg ter gelegenheid van haar gouden regeringsjubileum. Juliana schonk de opbrengsten van haar diverse nationale bedelpartijen aan verschillende organisaties 'voor het kind'.

En nu is het dus de beurt aan Beatrix. Geen gewoon Indisch meisje Marion Bloem wist wel een groots gebaar. Bijna tweehonderdduizend mensen hebben intussen hun handtekening gezet onder haar verzoek om een generaal pardon voor tienduizenden vluchtelingen die misschien nog nooit van onze koningin hadden gehoord voor zij naar Nederland vluchtten, maar die vandaag wel samen met ons Koninginnedag vieren. Helaas is de regering het niet met Marion Bloem eens, dus de kans is klein dat Hare Majesteit ook haar handtekening zet.

Beatrix geeft liever aan gewone goede doelen. Jantje Beton, Unicef, het Oranjefonds en het fonds met haar eigen naam. Alleen de bedelpartij ging deze keer anders. Deze keer gaf je automatisch een bijdrage aan het cadeau als je meespeelde in de Postcodeloterij, de BankGiroloterij of de Sponsorloterij. Automatisch werd er bij je inleg 5 euro 25 extra ingehouden. Als je dat niet wilde moest je bellen (tegen betaling) of schrijven. Een praktijk die in modern jargon "opt-out" heet. Meedoen tenzij je je afmeldt. Iets wat voor donorschap al jaren bediscussieerd wordt, werd door de minister van justitie direct goedgekeurd voor dit financiële donorschap.

Die bedelpartij bij de loterijen betekende voor ons, voor mijn man en mij, wel het einde van een tijdperk. Wij spelen nu in geen enkele loterij meer mee. In de loop van de jaren hadden we de meeste al geschrapt. Het enige wat al die jaren nog liep was de BankGiroloterij. Ooit begonnen met een tientje per twee maanden. Nooit veranderd. Nooit opgezegd. Nooit wat gewonnen ook. Evenmin als met al die andere loterijen. Deze gedwongen 'koppelverkoop' was de genadeklap voor onze laatste winkans. Maar dat geeft niet. Wij zijn gelukkig in de liefde.

Christa, april 2005